iNet.mn дагах

Зуун жилээс 82 жилийг нь...

Зуун жилээс 82 жил нь үзэг тавилгүй үг бичиж, хуудас хаалгүй ном туурвисан Б.Бааст гуай тэнгэрийн орноо заларч хүндэтгэлийн суудалдаа тухаллаа… Онгон дагшин Алтайн өвөрт Бөх эцгээсээ төрсөн бөхөөхөн настай шавил жаахан биетэй хүн байв. 
2016 онд ШУА-ийн хэл зохиолын хүрээлэн, Монголын Үндэсний Чөлөөт зохиолчдын холбоо хамтран Б.Бааст гуайн 95 насны ойг нь өргөн хүрээгээр тэмдэглэсэн юм. “ХХ зууны уран зохиол ба зохиолч Б.Бааст” гэсэн сэдэвт эрдэм шинжилгээний хурал хийж эрдэмтэн Болормаа гол илтгэлийг тавьж, бусад эрдэмтэд бүгд л өөр өөрийн судалгааны бүтээлийг уг сэдэвтэй холбогдуулан хэлэлцүүлж байлаа. Ахмад зохиолчид үг хэлж, залуус нь баяр хүргэн, ерөнхийлөгчинй мэндчилгээг уншин сонордуулж байлаа. Тус хурал сүүлдээ баяр болж хувирсан, МУГЖ Хайдав ирж “Чамайг үздье” дууг нь дуулж, олон гавъяат дуучид ая дуугаа өргөсөн. Бааст гуайдаа бид бэлгэ дэмбэрэлтэй үгээ хэлж бэлэг хадгаа ч гардуулсан. Орой нь тэрээр үр ач нартайгаа хамтран баярын зоог бэлтгэж эрдэмтэд, зохиолчид, найз нөхдөө урьсан юм. 
Дурсуулан байгаа Б.Бааст буюу Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч, Соёлын гавъяат зүтгэлтэн, утга зохиолын Нацагдоржийн нэрэмжит болон Монголын зохиолчдын эвлэлийн шагналт, зохиолч Бөхийн Бааст гуай 1921 оны намар Баян-Өлгий аймгийн Алтанцөгц суманд төржээ. Тэрээр бага дунд сургуулиа дүүргээд сурч ажиллаж бүтээж туурвиж яваад хожуухан 1964 онд Москвагийн А.М.Горькийн нэрэмжит Утга зохиолын дээд сургуудлийг төгсгөсөн, мэргэжлийн зохиолч агаад яруу найраг үргэлжилсэн үг, хүүхдийн зохиол зэрэг утга зохиолын бүх төрлөөр эн тэнцүү туурвидаг хүн. 1940 онд Улаанбаатарыг анх үзэж, улмаар 1-р дунд сургуульд элсэн суралцсан, МУИС-ийг байгуулагдахад малын эмчийн ангид орж, малын эмч зоотехникч болсон зэрэг содон түүх арвинтай, намтар баян хүн байв. 1936 оноос уран бүтээлээ эхэлж, анхны томоохон бүтээл болох Толбо нуур зохиолоо 1947 онд хэвлүүлж олны хүртээл болгожээ. Түүний олон арван зохиолыг, түүний дундаас иж бүрэн тууж “Хөвчийн Бор”, “Хангайн Бор” зэрэг зохиолуудыг нь уншаагүй хүн Монголд байхгүй бизээ.
Б.Бааст 1936 онд бичсэн анхны шүлэг “Миний нутаг” нь түүнийг 15 -хан настай Ховдын дунд сургуульд сурч байхад нь төрсөн байдаг. Тэр алсын Алтайн уулсаас сайн санаат хүмүүсийн соёлт гараар дамжин нисссээр 1940 онд “Үндэсний соёлын зам” сэтгүүлд нийтлэгдсэн байж. Энэ бол хөдөөний жаахан хүүд том шагнал байж, насан туршийн урам зориг болжээ. Хүүрнэл зохиолын гарамгай “зүтгэлтэн”, роман тууж, олон арван жүжиг киноны зохиол бичиж улсын соёлын санд хандивласан тэрээр дууны шүлгүүдээр яггүй алдаршиж, олны ам сэтгэлд ойртсон олон сайхан дууг Лувсаншарав, Б.Дамдинсүрэн, Дарамзагд, Гончигсумлаа, Мөрдорж нарын хөгжмийн алдартнуудтай хамтран бүтээсэн. Өдгөө түүний “Чамайг үдье” , “Шинэ жилийн вальс” хоёрыг мэдэхгүй аялахгүй хүн огт байхгүй нь үнэн. Бааст ахын баян намтраас ургасан “Намрын шөнө голын эрэг дээр” хэмээх үг ая төгс сайхан дууг нь залуу насандаа аялж яваагүй ахмад дунд насныхан байхгүй буйза. Түүний бүтээлийн гол онцлог нь язгуур монгол хүний байгаллаг мөн чанарыг гаргаж, хүн байгалын харилцаа түүний оршин тогтнохын нууцыг нээж өгдөгөөрөө уншигч олны танин мэдэхүйн боловсролд хүндтэй бөгөөд тодорхой хувь нэмрийг оруулжээ. 
Тэрээр ХХ зууны Монголын уран зохиолын том төлөөлөгч төдийгүй утга зохиолын ертөнцийн 100 жилийн амьд архив байлаа. Нэрт зохиолч Б.Бааст нь МЗЭ-ийн Төв хорооны ажилтан байсан, түүний харьяа сонин сэтгүүлд удаан жил үр бүтээлтэй ажиллаж, нэгэн үеийн хүүхэд залуусыг хүмүүжүүлэхэд уран зохиолын үр нөлөө ач холбогдлыг хэрэгжүүлж явсан томоохон сэтгүүлч байв. Залуу багаас сонинд ажиллажээ, нийтлэл уран сайхны донжийг тааруулах утга зохиолын үзэл суртлын шалгуурт шахуулж төлөвшсөн, баргийн салхинд ганхахгүй царс мэт хатуужсан хүн байсан. Тэрээр МЗЭ-ийн хороо болон кино үйлдвэр, Урлагийн зөвлөл, Дүрслэх урлагийн газар тус тус ажиллаж байсан Монголын соёл урлагийн нэрт зүтгэлтэн билээ. 
Монголын нэрт сэхээтнүүд, түүхт хүмүүс, бүтээн туувигч үе үеийн хичээнгүй алдартнуудыг сайн мэдэх, ихэнхтэй найзалж нөхөрлөж, заримтай нь мөр зэрэгцэн ажиллаж, заримыг нь амьдаар нь харж явсан, намтар түүхийг нь мэдэх тэрээр үнэхээр жинхэнэ ганц амьд архив байлаа.
ХХ зууны Монголын уран зохиолын өнгийг тодорхойлж чигийг заалцаж л явсан тэрээр өдгөө тэнгэрт олбог засуулжээ.
Ум ма ни бад ми хумскачать dle 12.0

АНУ-ын мөсөн голууд 50 жилийн дараа устана

Өчигдөр, 10:33

Ж.Мөнхбат: Нам томилгоог бүгдийг нь мессэж, е-майлээр авч байгаа шүү дээ

Өчигдөр, 10:31

Чулуун нүүрс, алтны экспорт нэмэгджээ

Өчигдөр, 10:19

Нийлэг уутыг хэрэглээнээс халж чадсангүй

Өчигдөр, 10:14

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн вагоныг тогтмол явуулж эхэллээ

Өчигдөр, 09:41

Орон сууцыг түрээслээд өмчлөх загвар олон оронд үр дүнгээ өгчээ

Өчигдөр, 09:38

Хоёр орны сэтгүүлчдийн Өвөрмонгол орноор аялсан тэмдэглэл…

Өчигдөр, 09:26

Улаанбаатар хотод хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ сүүлийн нэг жилд 10.5% өсжээ

14/10/2019, 17:51

Замын цагдаагийн газрын ойролцоох гүүрэн гарцын U turn буюу буцах эргэлтийн замаар хэрхэн зорчих вэ?

14/10/2019, 16:37

Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Номхон далайн баруун бүсийн хорооны 70 дугаар чуулган болж өндөрлөлөө

14/10/2019, 16:23

133-р сургуулийг шинэ байртай болгохыг төрийн гурван өндөрлөгөөс шаардлаа

14/10/2019, 16:20

“ДОЛГОРМАА ОХИНД АМЬДРАЛ БЭЛЭГЛЭЦГЭЭЕ”

14/10/2019, 16:16

Ерөнхий боловсролын 133 дугаар сургуулийн сурагчдын эцэг эхчүүд жагсав

14/10/2019, 16:07

Я.Мөнх-Эрдэнэ: Иргэд өргөн нэвтрүүлгийн 20 суваг, 3 радио үнэ төлбөргүй хүлээн авах боломжтой боллоо

14/10/2019, 10:05

Монгол иргэдийг НҮБ-ын Женев дэх төвд ажиллахад дэмжиж өгөхийг хүсэв

14/10/2019, 09:57

Израйлийн ерөнхийлөгч хар тамхины хэргээр хорих ял сонссон иргэнээ аврахаар Путинд захиа бичжээ

14/10/2019, 09:56

"Хагибис" хар салхины улмаас амиа алдсан хүмүүсийн тоо нэмэгджээ

14/10/2019, 09:53

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд 9 зүйлийн 1500 орчим мод, сөөг тарилаа

14/10/2019, 09:52

25 мянган тонн сайжруулсан түлш борлуулжээ

14/10/2019, 09:51

Өмнөд Судан улсад энхийг сахиулах үүрэг гүйцэтгэсэн мотобуудлагын батальоны бие бүрэлдэхүүнд Төрийн одон медаль гардуулав

11/10/2019, 16:07

ЦЕГ “ХҮҮХДИЙН АЛБА”: Хүүхдийг гэмт хэргээс хамгаалсан 70 жил

11/10/2019, 16:03

Шөнийн тарифын хөнгөлөлтөд санал авах хугацаа өнөөдөр 18:00 цагт дуусна

11/10/2019, 14:44

Бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцлаа

11/10/2019, 14:31

Монголын баг, Азийн шилдэг багаар хичээл заалгаж, ур чадвараа ахиуллаа

11/10/2019, 14:30

Богд хаан Жавзандамбын 150 жилийн ойд зориулсан олон улсын хурал эхлэв

11/10/2019, 13:38

Астанагийн Олон улсын санхүүгийн төвтэй танилцлаа

11/10/2019, 13:37

Сайжруулсан түлшийг зөв хэрэглэхийг айл өрхөд биечлэн зөвлөж байна

11/10/2019, 13:32

Шинэ цагийн Төвөдийг харуулсан үзэсгэлэн гарлаа

11/10/2019, 13:26

Казахстанд 25 жилийн дараа хийж буй Ерөнхий сайдын айлчлал эхэллээ

10/10/2019, 12:31

БАЙГАЛЬД ОРХИСОН ШАШНЫ ЭД ЗҮЙЛСЭЭ АВАХЫГ МЭДЭГДЬЕ

10/10/2019, 12:01

9/10/2018, 12:01

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

"Монгол бахархал" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээс

9/07/2019, 17:06

??? ??????? ????????? ???? ?????? ????????? ?????? ??????? ???

19/09/2018, 14:37

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58

Хятаны хосгүй үнэт үзмэрүүдийг дэлгэнэ

26/06/2019, 13:30

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

“Бүс ба зам” чуулга уулзалт

28/04/2019, 15:55

“Ялалт 70” хөшөөнд цэцэг өргөлөө

9/05/2019, 13:29

Хөдөлмөрийн баатар, Ардын уран зохиолч Б.Лхагвасүрэнг сүүлчийн замд нь үдлээ

11/02/2019, 09:54

Автобусанд цахим картаар зорчоогүй иргэнийг 10, мөнгө авсан жолоочийг 25 мянган төгрөгөөр торгоно

27/01/2019, 15:43