iNet.mn дагах

Тамхи үйлдвэрлэгчдийн "муухай заль"

Тамхийг хагас мянган жил таньсан хүн төрөлхтөнийг энэ хорт зуршлаас салгахгүйн тулд тамхи үйлдвэрлэгчид олон камтанит ажил, арга заль хэрэглэжээ. Ямар сайндаа, тамхины сурталчилгааг хүн төрөлхтөний хамгийн амжилттай маркетингаар нэрлэж байх вэ дээ.
Ер нь, тамхийг анхлан хэрэглэж байсан нь Америкийн индианчууд юм. Америкийг Христофер Колумб нээж, тус тивийн соёл иргэншилтэй танилцахдаа, Европт тамхийг анх дэлгэрүүлжээ. Тобакко нь индианы аравак хэлний тамхины ургамлын нэр, харин сигарет нь эртний маяачуудын тамхи татах гэсэн үг аж. Христофер Колумб тамхийг Европт зөөснөөс гадна, нэгэн аралд Тобаго гэсэн нэр өгсөн нь одоо Тринадад ба Тобаго улсын нэгэн хэсэг юм.


Тамхийг аж үйлдвэрт их хэмжээгээр үйлдвэрлэх нь 19-р зууны сүүлээр эхэлж, 1950–1960 онд оргил цэгтээ хүрсэн байна. Яг энэ үед сурталчилгаа гэдэг зүйл гарч, тамхи татдаг хүнийг ганган хээнцэр, мундаг эрийн төрхөөр харуулж ирсний балгаар одоо дэлхийд тэрбум гаруй хүн тамхи татаж байна. Тиймээс тамхины сурталчилгааг хүн төрөлхтөний хамгийн амжилттай маркетингаар нэрлэдэг. Тухайлбал, АНУ-д 1952 онд “Readers digest” сэтгүүлд тамхи хорт хавдар үүсгэдэг тухай хэд хэдэн өгүүлэл нийтэлсний дараа олон хүн тамхинаас татгалзаж тамхины борлуулалт эрс буурчээ. Тиймээс тамхи үйлдвэрлэгч компаниуд тамхийг шүүртэй болгосон. Энэ нь сурталчилгааны заль гэдгийг тухайн үед хэн ч ойлгоогүй. Гэтэл шүүр нь тамхины хорыг их хэмжээтэй бууруулдаггүй, харин ч аюулгүй гэдэг буруу ойлголт төрүүлж тамхидалтыг хөөрөгддөг байна.
Дараа нь, 1980-аад оноос, "зөөлөн", "супер зөөлөн", "никотины агууламж багатай" гэх мэтээр ангилсан тамхи үйлдвэрлэж эхэлжээ.Гэвч, үнэндээ бол эдгээр тамхинд агуулагдах хорын хэмжээ энгийнхээс онцын ялгаа байдаггүй аж.Бас л зөөлөн, хор багатай тамхи татаж байна гэж сэтгэл уужраан, тамхины хэрэглээг улам өөгшүүлдэг байна. Электрон тамхи, утаагүй тамхи, зөвхөн эмэгтэйчүүдэд гэж хаягласан тамхи нь мөн л заль гэнэ.

Тамхи үйлдвэрлэгчид сургуулиудаар явж, янз бүрийн төсөл хэрэгжүүлдэг бөгөөд тэгэхдээ “18 нас хүрээгүй хүүхдэд бид тамхи зардаггүй”, “Та нар өсвөр насныхан учир тамхи татаж болохгүй” хэмээн ярьж таниулдаг байна. Их л шударга ариун сонсогдож буй энэ ухуулгад бас л далд сурталчилгаа нуугдаж байдаг аж. Том хүн болсны, эрх чөлөөт амьдралд орсны шинж нь тамхи юм байна гэж хэлсэнтэй агаар нэг дуулддаг байна. Түүнчлэн тамхи татахаар турдаг, тайвшруулдаг, тамхиа хаявал таргалнагэх мэт яриа хөөрөө нь үнэндээ далан худал бөгөөд бас л тамхи үйлдвэрлэгч, борлуулагч нарын далдуур хөөрөгддөг мэх байх талтай аж.
Тамхины томоохон компанийн дэд ерөнхийлөгч байгаад халагдсан Жефри Вийганд 1990-ээд онд тамхи үйлдвэрлэгчдийн “гутамшигт нууц”-ыг задалж, ихэд алдаршсан түүхтэй. Хүмүүсийг тамхинд донтуулахын тулд тамхи үйлдвэрлэгчид аммиакийн шинж чанарыг өргөн ашигладгийг тэрээр илчилсэн юм. Шээсний хүчлийг тамхинд нэвчүүлэх энэ аргыг 1950-иад оноос хэрэглэж эхэлсэн бөгөөд энэ бодисын үйлчлэлээр никотин цусанд маш хурдан шингэж тархи, төв мэдрэлийн системд хүчтэй нөлөөлдөг байна. Түүнчлэн тамхи үйлдвэрлэгч компаниуд “14–24 насны залуучууд бол бидний бизнесийн зорилтот ирээдүй”, “Өсвөр насны хүүхэд бидний маргаашийн байнгын хэрэглэгч мөн” гэх мэтээр ирээдүйгээ тодорхойлсон байсан нь Жефри Вийгандын ачаар ил болж байжээ.
Монголын ихэнх тамхичид мөн ийм л насандаа тамхинд орсон байдаг. Сурагчдын дунд явуулсан судалгаагаар, 13-17 насны нийт сурагчдын 61,3 хувь нь 14 нас хүрэхээсээ өмнө тамхи татаж үзсэн байдгийг тогтоожээ. Тэдний талаас илүү хувь нь тамхины бүрэн хамааралтай болсон тухай ч сэтгэл эмзэглүүлэм тоо дурайж байна.
Тамхины хор холбогдлыг нь жагсаавал, үнэндээ “Бум Эрдэнэ” туульсаас урт болно. Учир нь, тамхины утаанд хулгана мэрэгч амьтдыг устгахад хэрэглэдэг арзен, хорт хийн камерт ашигладаг цианид, уушгины мөгөөрсөн сувгуудыг тагладаг бохь зэрэг нэн хортой 4000 химийн нэгдэл байдаг аж. Ямар сайндаа, тамхи үйлдвэрлэдэг компанид ажилд орсон хүн орцыг нь нүдээр үзэж, гутаж цэрвэснээс тамхийг нэгмөсөн орхисон жишээ олон байдаг байна.
Жилийнх нь ашиг орлого хэдэн тэрбумаар тоологддог тамхины компаниудаас авсан мөнгөөрөө киночид, гол баатраа янжуур зуусан сайхан залуугаар дүрсэлж байв. Харин сүүлийн үе  сэтгэл гутралд орсон, дампуурсан, ажил хэрэг нь бүтэхгүй байгаа баатрыг тамхи татаж, архи ууж буй төрхтэй харуулах болсон. Эндээс тамхи сэтгэл гутралыг засдаг гэсэн андуу үзэл суртал мөн л "үнэртдэг". Үнэндээ бол тамхинд хүнийг тайвшруулдаг шид огтоос байдаггүй бөгөөд хэрэв никотин нь тайвшруулах үйлчилгээтэй байсан бол эрүүл мэндийн салбарынхан аль хэдий нь стресс тайлах хамгийн хямд хэрэгсэл болгочих байсан билээ.
Хөгжилтэй хөөрхөн “Микки хулгана” киногоороо хамгийн их алдаршсан кино найруулагч Уолт Дисней 65 насандаа уушгины хорт хавдраар нас барж, сая сая үзэгчид нь эмгэнэн гашуудаж байхад түүний компани нэгэн түүхэн мэдэгдэл хийсэн байдаг. Тэр нь Уолт Дисней компани тамхийг хэзээ ч кинондоо гаргахгүй хэмээсэн тунхаглал юм.
Одоогоор, тамхи татахыг болон зарж борлуулахыг бүрэн хориглосон ганц улс байдаг нь Бутан юм. Гэхдээ дэлхийн улс орнууд энэ чиглэлд том амбицтай төлөвлөгөө хэрэгжүүлж байна. ОХУ хүүхдэд тамхи зарахыг хориглосон хатуу хууль гаргалаа. Японы зарим компаниуд, тамхи татдаггүй ажилчдынхаа ээлжийн амралтын хоногийг нэмэх урамшуулал олгодог болов. Тус улс 2040 он гэхэд тамхийг бүрэн хориглохоор төлөвлөж байна. Сингапур улс тамхи татагчдыг 55 хувиас 14 хувь хүртэл бууруулсан кампанит ажлаараа алдартай.
Өдгөө өндөр хөгжилтэй орнуудад, санхүүгийн хувьд чинээлэг, төрийн албан хаагч нар дунд тамхины хэрэглээ хамгийн бага байдаг. Харин хөгжингүй орнуудад мэргэжил боловсролын түвшин доогуур иргэд нь илүү ихээр тамхи татдаг байна. Өөрөөр хэлбэл, тамхи ядуу зүдүү амьдралын үзүүлэлт буюу орон гэргүй тэнүүлч, янхан, хулиган, гэмт хэрэгтнүүд тамхийг голлон хэрэглэж, гудамжны харанхуй мухар руу шахагдсаар байна.скачать dle 12.0
2 Сэтгэгдэл

2 сэтгэгдэл

  1. node%3F

    2019/06/18 07:06:10

    I'm just commenting to let you understand of the exceptional experience my cousin's girl encountered viewing your web page. She discovered such a lot of things, most notably what it's like to possess an incredible teaching mindset to get the others with ease learn about some complex subject areas. You undoubtedly did more than readers' expected results. I appreciate you for producing the beneficial, trustworthy, educational and as well as easy guidance on your topic to Gloria. node%3F node%3F

  2. 457F3C47-96BA-479F-926C-9F292B9DB1DA

    2019/06/21 11:06:07

    I enjoy you because of all your work on this website. My daughter really loves going through investigations and it is easy to understand why. All of us notice all relating to the powerful tactic you produce worthwhile items by means of the blog and cause response from visitors about this concern then our favorite child is always starting to learn a whole lot. Take pleasure in the rest of the new year. Your conducting a fantastic job. 457F3C47-96BA-479F-926C-9F292B9DB1DA https://www.utne.com/email?emailid=

Сэтгэгдэл үлдээх

Дуучин Бейонсегийн охин анхны хөгжмийн шагналаа авжээ

Өнөөдөр, 14:29

О.Эгшиглэнт-Од: “Фантастик”-ийн Б.Тамир ах шиг зохиолоо өөрөө бичдэг сайн найруулагч болно

Өнөөдөр, 14:26

Тейлор Свифт анхны “Woman of the Decade” шагналын эзэн болно

Өнөөдөр, 14:20

БСШУС-ын сайд Ё.Баатарбилэг дэлхийн соёлын сайд нарын чуулга уулзалтад оролцож байна

Өнөөдөр, 14:18

“Дэлхийн хүүхдийн өдөр” өнөөдөр тохиож байна

Өнөөдөр, 14:16

Иргэдийг 4000 ажлын байранд бүртгэж байна

Өнөөдөр, 14:15

Ц.Нямдорж: ҮАБЗ-өөр Оюутолгойг хэлэлцсэн. Гэрээг зогсоож болохгүй гэсэн байр суурьтай байгаа

Өнөөдөр, 14:12

С.Долоолой: Иргэн Ц.Пүрэвдоржийг үндэслэлгүй гүтгэсэн гэдэг нь худлаа. Бүх зүйл баримттай байгаа

Өнөөдөр, 14:09

Угийн бичиг-Улсын үндэс” үндэсний зөвлөгөөн боллоо

Өнөөдөр, 14:06

Энтерпрайзинг хөгжлийн хөтөлбөрийн 7н долоо хоногийн турш хэрэгжүүлсэн ба хаалтын үйл ажиллагаа боллоо

15/11/2019, 15:34

Сэлфи хийсэн Франц жуулчин Тайландын хүрхрээнээс унаж амиа алджээ

15/11/2019, 15:28

"Монголын үндэсний фронт" нэгдлийн жагсаал болно.

15/11/2019, 13:53

ҮСХ: 2.1 саяын орлоготой өрх 33 мянгаар нэмэгдэв

15/11/2019, 13:06

”ЧИНГИСИЙН ЦОМ” МОНГОЛ ТУУРГАТНЫ ХОЛИМОГ ТУЛААНЫ ” МGL-1 FIGHTING CHAMPIONSHIP 13″ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАНА

15/11/2019, 10:41

Филиппин улс луйврын сүлжээ ажиллуулдаг Хятадын 312 иргэнийг нутаг буцаажээ

15/11/2019, 10:34

Д.Гарди: Монгол Улсад гадаад багш ажиллахаар ирэхдээ 4-5 шалгуурыг давах шаардлагатай

15/11/2019, 10:32

Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлт батлагдлаа.

14/11/2019, 22:03

Маргаашаас төвийн 6 дүүргийн 27 сургуулийн бага ангийн сурагчдыг автобусаар зөөнө

14/11/2019, 13:23

Японы шинэ эзэн хаан өнөө шөнө Нарны эх дагинатай хамт зоог барьж хононо

14/11/2019, 13:02

Шүүхийн захиргааны 58 албан хаагч тангараг өргөлөө

14/11/2019, 13:01

Хуучирсан автомашиныг дахин боловсруулах эрхзүйг бүрдүүлнэ

14/11/2019, 12:59

Мөнгөө валютаар хадгалахыг сонгож буй иргэдийн тоо өсжээ

14/11/2019, 12:58

BTS хамтлагийн 21 цомог нэгэн зэрэг "iTunes" чартад жагслаа

14/11/2019, 12:50

Питер Пэн хүүхдийн мюзикл жүжиг дахин тоглогдож байна

14/11/2019, 12:47

"Жем Групп"-ийн “Спорт наадам” боллоо

13/11/2019, 16:39

"Хөгжлийн бэрхшээлтэй болон өндөр настай хүмүүсээ баян, ядуугаар нь ялгахгүй байранд оруулах саналыг тавьж байна"

13/11/2019, 14:37

Сүрьеэгийн эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлж байна

13/11/2019, 14:25

ХАНАН ДУГУЙ буюу магад хамгийн сүүлчийн “МОНГОЛ НҮҮДЭЛЧИД” П.Баттулга

13/11/2019, 14:21

Түүхий нүүрс хадгалж хэрэглэсэн зэрэг зөрчлүүдийг илрүүлжээ

13/11/2019, 14:20

Үрээ гэсэн ээжийн хайр, тэсвэр тэвчээр бөхийх ёсгүй

13/11/2019, 14:18

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

26/09/2018, 10:41

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

??? ??????? ????????? ???? ?????? ????????? ?????? ??????? ???

19/09/2018, 14:37

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

"Монгол бахархал" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээс

9/07/2019, 17:06

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58

Хятаны хосгүй үнэт үзмэрүүдийг дэлгэнэ

26/06/2019, 13:30

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

9/10/2018, 12:01

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

“Бүс ба зам” чуулга уулзалт

28/04/2019, 15:55

“Ялалт 70” хөшөөнд цэцэг өргөлөө

9/05/2019, 13:29