iNet.mn дагах

Монгол оронд 2100 гаруй байгалийн гуурст ургамал ургадгаас 1100 нь эмийн ургамал

Сүүлийн жилүүдэд байгалиас ихээр түүж, ашигласны улмаас вансэмбэрүү, их шүүдэргэнэ, алтан гагнуур, цагаан дэгд зэрэгэмийнургамал ховордож байна.Тиймээс эмийнургамал, түүнийг хамгаалах, нөөцийг зохистой ашиглах, нөхөн сэргээх, тарималжуулаххэрэгтэй гэдэгт өнөөдөр болсон "Монгол дахь эмийн ургамлын нөөц, ашиглалт, хамгаалалт, тулгамдсан асуудлууд" хэлэлцүүлэгт оролцогч нар санал нэгдэв.


Хэлэлцүүлэгт судлаач, салбарын мэргэжилтнүүд эмийн ургамлын ашиглалт, хамгаалалт, хууль бусаар бэлтгэх, тээвэрлэх зэрэг асуудлыгхөндсөн юм.
Монгол орны ургамлын нөөц баялгийн хомсдолд хүний хүчин зүйл, өөрөөр хэлбэл хэт ашиглалт сөргөөр нөлөөлж байна. Ой мод, ургамлын баялаг сүйдэж, тархац нөөц хомсдож, эмийн ховор ургамлыгхууль бус ашиглах, гадагш зөөх бизнес газар авч байна. Иймд эрэлт хэрэгцээ ихтэй, байгальд бэлтгэлийн нөөцгүй, тарималжуулах шаардлагатай ургамлын төрөл, зүйлүүдийг илрүүлэн тогтоож, тэдгээрийг тарих, улмаар тарималжуулах, хамгаалах, цаашид нөөцийг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг мэргэжилтнүүд хэлж байна.

ШУА-ийн Ерөнхий болон сорилын биологийн хүрээлэнгийн магистр Н.Нямбаяр: Монгол оронд нийтдээ 2100 гаруй байгалийн гуурст ургамал ургадгаас 1100 нь эмийн ургамал юм.Үүнээс аж ахуй, үйлдвэрлэлд 200 гаруйг нь ашиглаж байна. Байгальд буй эмийн ургамлыг ашиглахын тулд эхлээд нөөцийг нь, дараа нь ашиглалтын ямар нөөцтэй вэ гэдгийг тогтоож, хаанаас хэдэн жил завсарлаж байж ашиглах вэ гэдэг төлөвлөгөө гаргах ёстой. Гэтэл өнөөдөр нөөцийн судалгаа хангалтгүй байна. Сүүлийн жилүүдэд монгол орны хэмжээнд ашиглаж буй 200 зүйл ургамлын зөвхөн 5 зүйлургамлыннөөцийг тогтоосон. Үүнээс гадна зөвхөн үндсийг нь ашиглаж буй ургамалд таван жил тутамд мониторинг хийх хэрэгтэй. Монгол орны ховор, ховордсон ургамлын ихэнхэд эмийн ач холбогдолтой 600-700 зүйл ургамал багтаж байна. Сүүлийн жилүүдэд аж ахуйн хэрэглээ өсөж, байгалиас ихээр түүж, ашигласны улмаас вансэмбэрүү, их шүүдэргэнэ, алтан гагнуур, цагаан дэгд зэрэг ургамал ховордож байна. Нэн ховор ургамлыг БОАЖЯ-наас түүж ашиглахыг хориглосон. Байгальд ховордож буй нэн ховор ургамлыг цаашид тарималжуулах хэрэгтэй. Үүний тулд судалгааны үндэслэлтэй, хамгийн зохистой усалгааны систем бүхий шинэ, дэвшилтэт, экосистемд ээлтэй технологийг нэвтрүүлэх шаардлагатай. Тухайн зүйл ургамлын биологи, ургах орчин, ургаж буй бүс бүслүүр, нөхөн сэргээгдэх байдлыг үндэслэн зөв технологийг боловсруулж нэвтрүүлэх нь манай улсад ач холбогдолтой.  Уул уурхай ашиглалт, зам харгуй, малын бэлчээр, газар тариалан зэргээс болж байгалийн ургамал устаж байна. Тиймээс ховор ургамал бүхий газрыг тухайн орон нутаг улсын хамгаалалтад авах хэрэгтэй. 


ЭМЯ-ны уламжлалт анагаах ухааны мэргэжлийн салбарын зөвлөх,анагаах ухааны доктор, профессор З.Мэндсайхан:Бид жилд 400-гаад тэрбум төгрөгийн эм хэрэглэдэг. Үүний 99 хувийг гаднаас авдаг. Үндэсний эмийн үйлдвэрлэгч хэдэн үйлдвэр бий ч түүхий эдээ авчирч, баглаа боодлыг савладаг болохоос түүхий эдийг үйлдвэрлэдэггүй. Уламжлалт эм хүний биед зохицсон, байгалиас шалгарсан тул эмийн хэрэгцээ өсөх ёстой. Гэтэл уламжлалт эмийн үйлдвэрлэл өнөөдөр 400 тэрбум төгрөгийн 1-2 тэрбум төгрөгийг л эзэлж байна. Учир нь эмийн найрлагад ордог дотоодын ургамлын нөөц устаж алга болж, ховордож байна. Эмийн ургамал ургадаг хөндийд уул уурхайн компаниуд замбараагүй үйл ажиллагаа явуулж, улаан хөрс болгон хаяж байна. Иймд үүнээс гарах зам бол засгийн түвшинд бодлогоор зохицуулж, тарималжуулах хэрэгтэй. Уламжлалт эм тан үйлдвэрлэхэд дотоодын түүхий эдийн нөөц хүрдэггүй. Уламжлалт эмийн үйлдвэрлэл эрхэлж буй 7-8 аж ахуйн нэгж 100 мянган хүний хэрэгцээг хангаж чадахгүй байна. Гол шалтгаан нь дотоодын түүхий эд болох чихэр өвс, гоньд хүртэл ховордсон. Эдгээрийг тарималжуулж байж дотоодын үйлдвэрлэлийн хэрэгцээг хангах, улмаар гадагш экспортлох боломж бүрдэнэ.

Цагдаагийн ахмад А.Манлай:Сүүлийн таван жилийн тоон судалгаанаас үзэхэд, байгалийн ургамлыг хууль бусаар бэлтгэх гэмт хэрэг 2015 онд 14, 2016 онд 17, 2017 онд 42, 2018 онд 19, энэ онд одоогийн байдлаар 4 тохиолдол бүртгээд байна. Үүнд, Монгол Улсын ховор ургамлын жагсаалтад багтсан дэрэвгэр жиргэрүү ургамлыг хилээр их хэмжээгээр гаргах гэж байгаад баригдсан тохиолдол бүртгэгдсэн. Мөн барагшуун бэлтгэдэг түүхий эдийн зүйл болон гоёо ургамал хууль бусаар нэвтрүүлэх гэмт хэрэг бүртгэгдсэн. Гэмт хэрэг үйлдэж буй шалтгаан нь, улсын хилээр нэвтрүүлж ашиг олох зорилготой. Монгол орон байгалийн ургамлыг экспортлогч орон болсон. Тиймээс энэ төрлийн гэмт хэргийг таслан зогсоохын тулд улсын хилээр гаргаж байгаа асуудалд хяналт тогтоох хэрэгтэй. Гоёо, хар өвс зэрэг нэн ховор ургамлыг хилээр гаргахыг хориглосон нөхцөлд л ургамлын хууль бус худалдаа, гэмт хэргийг таслан зогсоох боломжтой. Бүртгэгдээгүй нь маш их байгаа. Иргэд мэдээлэхгүй зөвхөн цагдаа болон гааль, мэргэжлийн хяналтын байгууллагын хяналт шалгалтаар илэрч байгаа.


Хэлэлцүүлгээс эмийн ургамлыг цаашид зохистой ашиглах, хамгаалах талаар зөвлөмж боловсруулан Засгийн газарт хүргүүлэхээр боллоо.скачать dle 12.0

Маргаашаас төвийн 6 дүүргийн 27 сургуулийн бага ангийн сурагчдыг автобусаар зөөнө

Өнөөдөр, 13:23

Японы шинэ эзэн хаан өнөө шөнө Нарны эх дагинатай хамт зоог барьж хононо

Өнөөдөр, 13:02

Шүүхийн захиргааны 58 албан хаагч тангараг өргөлөө

Өнөөдөр, 13:01

Хуучирсан автомашиныг дахин боловсруулах эрхзүйг бүрдүүлнэ

Өнөөдөр, 12:59

Мөнгөө валютаар хадгалахыг сонгож буй иргэдийн тоо өсжээ

Өнөөдөр, 12:58

BTS хамтлагийн 21 цомог нэгэн зэрэг "iTunes" чартад жагслаа

Өнөөдөр, 12:50

Питер Пэн хүүхдийн мюзикл жүжиг дахин тоглогдож байна

Өнөөдөр, 12:47

"Жем Групп"-ийн “Спорт наадам” боллоо

Өчигдөр, 16:39

"Хөгжлийн бэрхшээлтэй болон өндөр настай хүмүүсээ баян, ядуугаар нь ялгахгүй байранд оруулах саналыг тавьж байна"

Өчигдөр, 14:37

Сүрьеэгийн эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлж байна

Өчигдөр, 14:25

ХАНАН ДУГУЙ буюу магад хамгийн сүүлчийн “МОНГОЛ НҮҮДЭЛЧИД” П.Баттулга

Өчигдөр, 14:21

Түүхий нүүрс хадгалж хэрэглэсэн зэрэг зөрчлүүдийг илрүүлжээ

Өчигдөр, 14:20

Үрээ гэсэн ээжийн хайр, тэсвэр тэвчээр бөхийх ёсгүй

Өчигдөр, 14:18

Ази тивийн залуу боксчид аваргаа шалгаруулж байна

Өчигдөр, 14:14

"Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтын төлөвлөлт, хяналтыг сайжруулахыг Сангийн сайдад зөвлөмөөр байна"

Өчигдөр, 14:10

Боломжтой үедээ аялах биш, аялах боломжийг өөртөө гарга

12/11/2019, 15:48

Б.Баасандорж: Иргэний улсын бүртгэлийн мэдээллийн санд 86,000 орчим хаяг байдаг

12/11/2019, 15:38

Эхний 10 сард 61,069 суудлын автомашин импортолжээ

12/11/2019, 15:36

Иргэн Б.Болороо суултаа зогсоож байгаагаа хэллээ

12/11/2019, 15:35

ҮЛЭГ ГҮРВЭЛИЙН МӨРТ “ШАР ЦАВ”

12/11/2019, 11:56

12 мянган зүрх, эрч хүч, том жишиг-Т.Ариунаа

11/11/2019, 17:49

​Жагсаалын дараа хошууч генерал Б.Баярмагнай фронтын ажлаас хөндийрч байгаагаа мэдэгдэв

11/11/2019, 12:14

Б.НОМИНТҮШИГ: Эрүүл нийгмийг хүсэж байгаа хүн бүр хэвлэлтэй эрүүл харилцах ёстой

11/11/2019, 11:46

Гурван эмнэлгийн гадна тохижилтын ажил дуусжээ

11/11/2019, 10:25

Дарханы чиглэлд рэйлбус дахин явж байна

11/11/2019, 10:24

Д.Алтансүх самбо бөхийн Дэлхийн аварга болов

11/11/2019, 10:23

МУГЖ Т.Ариунаа "Тэнгэр шиг бай" тоглолтоос

11/11/2019, 10:21

20 МЯНГАН ХҮН ЭВЛЭЛДЭН НЭГДЭЖ НАМ БАЙГУУЛАХ ЗААЛТ ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРОХЫГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ ШААРДЛАГА ХҮРГҮҮЛЛЭЭ

8/11/2019, 15:02

"Монголын Үндэсний фронт" хөдөлгөөнөөс "Эх орон дуудаж байна" жагсаал

8/11/2019, 14:55

АМНАТ-ыг хэн устгав буюу цэцийн даргын сүүлчийн шийдвэр

8/11/2019, 14:51

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

??? ??????? ????????? ???? ?????? ????????? ?????? ??????? ???

19/09/2018, 14:37

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

"Монгол бахархал" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээс

9/07/2019, 17:06

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

“ХИГАШИКАВА ОЛОН УЛСЫН ГЭРЭЛ ЗУРГИЙН ФЕСТИВАЛЬ”-Д МОНГОЛ СУРАГЧИД ХОЁРДОХ ЖИЛДЭЭ ОРОЛЦОХ ГЭЖ БАЙНА

30/07/2019, 13:58

Хятаны хосгүй үнэт үзмэрүүдийг дэлгэнэ

26/06/2019, 13:30

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

9/10/2018, 12:01

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

26/09/2018, 10:41

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

“ХӨХ СУВД – 2019”

4/03/2019, 12:52

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

“Бөмбөгөр ногоон театр” баримтат гэрэл зургийн цомгийн нээлт боллоо

6/03/2019, 17:19

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

УИХ-ын даргаар Г.Занданшатарыг сонголоо

1/02/2019, 17:51

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Гэр бүлийн үнэ цэнийг мэдрүүлсэн урлан

26/02/2019, 16:04

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

“Бүс ба зам” чуулга уулзалт

28/04/2019, 15:55

“Ялалт 70” хөшөөнд цэцэг өргөлөө

9/05/2019, 13:29