iNet.mn дагах

Н.Сүхбалсан: Багш маань нэг шил ус, хэдхэн ёотонгоор хоёр хонож зураг авдаг тэвчээртэй хүн байв

Монгол Улсын Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ойдовын Уртнасангийн мэндэлсний 80 жилийн ой энэ онд тохиож, түүний гэр бүл, үр хүүхэд, хамтран ажиллаж байсан уран бүтээлчид өчигдөр Монголын театрын музейд гэрэл зургийн үзэсгэлэн гаргаж, дурсамж уулзалт хийлээ.
О.Уртнасангийн гэргий анагаах ухааны доктор С.Ямаахай гуай ёслолыг нээж, хүрэлцэн ирсэн ахмад уран бүтээлчид, О.Уртнасангийн шавь нар, байнга дурсаж хамтран жиллаж байсан найз нөхдөд баярлаж явдгаа илэрхийлэв. Энэ үеэр О.Уртнасан гуайтай хамгийн олон жил хамтран  ажилласан зураглаач  Намсрайн Сүхбалсантай ярилцав.
-Таныг  О.Уртнасан гуайн бараг л "сүүдэр" шиг явсан гэж нөхөд тань ярьдаг...Энэ тухайд...?
- Анх Дүйнхэр гэдэг том оператороор хөтлүүлж Кино үйлдвэрийн босго алхсан. Өнөөгийн өндөрлөгөөс эргээд харахад багшийнхаа нэрийг муугаар гаргаагүйдээ сэтгэл өег явдаг. Монгол кино хэмээх том айлд гэрэлтүүлэгч, синхрон техникч, операторын туслахаар 14 жил  ажилласан намайг нэг л өдөр нэрт оператор О.Уртнасангийн туслахаар ажиллуулах болсон юм. Хавтгай, мазаалай, буган хандгай гээд ховор сонин амьтдын тухай хийсэн олон кинонд нь туслахаар ажиллаж, тэр хүнээс мөн ч их юм сурсан даа. Багш маань ном их уншина, зураг авах амьтдынхаа талаар шинжлэх ухааны холбогдолтой бүхий л материалыг судална. Нэг удаа бид Хэнтийн нуруунд буган хандгайн зураг авахаар явлаа. Үүрээр ганцхан удаа усанд орж ирдэг тэр амьтны зургийг авахын тулд намайг Хэрлэн мөрний эрэг дээр хожууланд хөдөлгөөнгүй хүлээд дуранг минь бариулж билээ.
-Өө, өнөөх Хэрлэнгийн хөвөөнд хожуулд хүлүүлчихээд зураг авсан паян байна...?
-Тийм. Шөнийн 22, 23 цагийн үеэс суулгаад, нар мандахад ирж авна.Тэгж хүлүүлж зураг авснаар муу юм болоогүй. Асар их тэвчээр суулгаж өгсөн.
-О.Уртнасан гуай өөрөө асар их тэвчээртэй хүн байсан гэдэг дээ?
-Тийм. Их тэвчээртэй хүн дээ. Бас нэг удаа Алтайн цаадахь говьд хавтгайн зураг авахаар явлаа. Янз бүрийн үнэртэн танартан хэрэглэж болохгүй (үнэртэй ус, саван, тамхи гэхчлэн) тэр бүү хэл хиам, консерв ч авч явахгүй шүү дээ. Борц, гурил, ус гурав л найдвартай авч явдаг байсан. Нэг удаа бид говийн угалзан шуурганд дайрууллаа. Тогоо шанага, хувцас хунар, дуран авиа бүгд 50-60 см элсний гүнд булагдчихав. Гэтэл багш маань тун нарийн ухаантай хүн болохоор машин, камер хоёрынхоо хооронд олс татчихаад махны модоо нүүрэндээ бариад л камер байгаа газраа баримжаалж байсан юм. Шуурганы дараа камераа ухаж авсан, хувцсаа олоогүй, харин дараа зун нь ирж олж авч билээ. 
Манай багш нэг шил ус, хэдхэн ёотонгоор хоёр хонож зураг авдаг тэвчээртэй хүн байлаа. Байгаль дэлхий ёс уламжлал, араатан жигүүртний тухай асар их мэдлэг, мэдээллийг тэр хүн надад өгсөн юм. Наад зах нь машинаас буунгуут гутлаараа шороо хутгана. Шороо хаашаа хийснэ, салхины зүгийг түүгээр мэддэг байж. Түүнээс үндэслэн камераа хаана зоох вэ, өөрөө хаана суух вэ гэдгээ хүртэл тодорхойлдог нарийн дэг жаягтай.
 -Монгол кинонд 14 жил ажиллахдаа томчуулын туслахаар “шогшиж” байсан хүн. Бүх холбоотын кино урлагийн дээд сургуулийг ч (ВГИК) торохгүй төгссөн биз ээ?-Таван жилд ганцхан удаа ирдэг тэр хуваарь өдрийн од л гэсэн үг. Гэхдээ ахмад оператор Дүйнхэр, Төрийн шагналт, УГЗ О.Уртнасан, Төрийн шагналт найруулагч Б.Балжинням, Л.Шаравдорж нарын багт ажиллаж, нэг тогооноос хооллож явсан маань надад урлахуйн дадлага л ВКИК-ээс илүү  ихийг өгсөн. Унтахын өмнө ч, хоол идэж байхдаа ч  тэдний кино хийх, план тавих тухай ярьдаг байсан нь  бараг хэдэн боть ном уншсанаас ч илүү амьдралтай. Би багштайгаа уран сайхны 13 кино, баримтат 50 гаруй кинонд ажилласан байна.
-Өнөөдөр багшийнхаа тухайд юу хэлмээр байна?- Өөрөө байхгүй байгаа ч бүтээл нь мөнхөрч үлджээ. Хамт явж авсан олон зураг  үзэсгэлэнд тавигджээ. Эдэлж хэрэглэж байсан зүйлүүд нь ч дурсамжийг амьд мэт сэргээж байна. Энэ үзэсгэлэнг санаачилж, биднийг уулзуулсан С.Ямаахай эгчдээ баярлалаа.

Хөдөлмөрийн баатар, Гавьяат тамирчин, дэлхийн хошой аварга Зэвэгийн Ойдов:
- О.Уртнасан гуай тамирчин бидний олон сайхан барилдааны алтан агшныг авч мөнхөлсөн хүн. Миний хувьд, 1978 онд анх олимпод барилдсан. Гэхдээ олимпийн "од" муухан. Харин дэлхийн аваргын хошой алтан медаль хүртсэн залуу насыг  Уртнасан гуай мөнхөлжээ. Олон улсын чөлөөт бөхийн холбооноос "Ойдов" мэхийг баталгаажуулахад Уртнасан гуайн авсан кадрууд, миний мэх хийж байгааг  тод сайхан үлдээсэн нь их тус болсон шүү. "Ойдов" мэхийг нарийндаа оператор Ойдовын Уртнасан гуай л надад хайрласан санагддаг. /инээв/
Хөдөлмөрийн баатар, гавьяат тамирчин, Олимпийн анхны мөнгөн медальт, Монгол Улсын дархан аварга Ж.Мөнхбатын гэргий Д.Тамир:
-Монгол бөхчүүд анх оролцсон Олимпоос эхлээд олон олимп, тэмцээний зургийг О.Уртнасан гуай авсан. Манай өвгөний /Мөнхбат аваргын/ 1964 оны Токиогийн олимп, 1968 оны Мехикогийн олимп, 1972 оны Мюнхены олимпийн гээд олон барилдааныг түүхэнд мөнхлөн үлдээжээ. Нөхрийнхөө залуу нас, өндөр амжилтыг одоо ч үр хүүхэдтэйгээ харж суухад их сайхан байна. О.Уртнасан гуай манай өвгөн хоёр их дотно найзалдаг байсан. Уртнасан гуай зурганд их удаан явна. Тэр бүр уулзаж амжихгүй. Харин энэ хоёр дэлхийн уралдаан тэмцээнд хамт их явсан байх. Энэ үзэсгэлэнгээс ч гэсэн тэдний ойр явсныг харж, амьд мэт л санаж байна. Үзэсгэлэн гаргасан С.Ямаахайдаа баярлаж байна.
О.Уртнасан гуайг ийнхүү дурсах хүн олон байлаа. О.Уртнасан гуайн олон ховор гэрэл зургаас гадна хөдөө зурганд авч явдаг байсан майхан, чемодан,шатар,  эдлэл хэрэглэлүүд сонирхол татаж байсан юм. 



 скачать dle 12.0

АНУ иргэддээ амны хаалт зүүх зөвлөмж өгөх эсэхээ хэлэлцэж байна

Өчигдөр, 17:36

Исламын шашинтнуудын жил тутмын хаж мөргөл цуцлагдаж магадгүй боллоо

Өчигдөр, 17:29

Барилгын материал тээвэрлэдэг авто машины дугуйг ариутгаж, халдваргүйжүүлэх зэрэг үүрэг өгчээ

Өчигдөр, 17:28

“ЧИНГИСИЙН ЧУЛУУНЫ БИЧИГ” ХӨШӨӨНИЙ ДУРСГАЛЫН ХУУЛБАР ЭХ ОРОНДОО ИРЛЭЭ

Өчигдөр, 17:25

“ЧИНГИС ХААН” МУЗЕЙН БАРИЛГЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫГ ЭХЛҮҮЛЛЭЭ

Өчигдөр, 16:22

3.2 тэрбум төгрөгийн өртөгтэй цэцэрлэгт хүрээлэнгийн тохижилт эхэллээ

1/04/2020, 18:36

Д.Нямхүү: Туркийн хоёр иргэнээс коронавирус ИЛЭРЛЭЭ

1/04/2020, 18:30

Эрдэнэтчүүд хотоо бүрэн ариутгалаа

1/04/2020, 18:28

Ханш нээх өдөр 2020 оны 4 дүгээр сарын 4 өдөр тохионо

31/03/2020, 19:09

Арилжааны банкууд онлайнаар зээл хойшлуулах хүсэлт авч эхэллээ

31/03/2020, 17:13

Өвөрмонголын “Гэгээн тал” компани 50 сая төгрөгийн хандив өгчээ

31/03/2020, 17:11

У.ХҮРЭЛСҮХ: ҮАБЗ-ийн гурван гишүүн нэг цонхоор харж байгаа

31/03/2020, 17:09

ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Х.БАТТУЛГА ШИНЭ ТӨМӨР ЗАМЫН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТЫН АЖЛЫН ЯВЦТАЙ ТАНИЛЦЛАА

30/03/2020, 19:37

МУ-ын хоёр иргэн эдгэрсэн тул эмнэлгээс гаргана

30/03/2020, 12:51

Зээл төлөлтийг хойшлуулах хүсэлтийг авч эхэллээ

30/03/2020, 10:42

Дархан-Уул аймаг коронавирус оношлох лабораторитой болов

30/03/2020, 10:40

"Банкны салбарынхан нийгмийн хариуцлагаа ухамсарлан бодитой, бүтээлч санал, санаачилга гаргах цаг болсон"

29/03/2020, 18:20

Б.Янжмаа: АНУ-д халдварын улмаас нас барсан хүний тоо 2,000-д хүрээд байна

29/03/2020, 18:19

Хотын дарга 7 хоног бүр иргэдэд мэдээлэл хийж байхаар боллоо

29/03/2020, 18:16

Д.Сарангэрэл: Эрүүл мэндийн нийт ажилтан та бүхнээрээ бахархаж байна

29/03/2020, 18:15

Монголын нутгаар дамжуулан жилд 50 тэрбум шоо метр хийг БНХАУ-д нийлүүлэх боломжтой

29/03/2020, 18:14

Д.Нямхүү: Нийт 32 сэжигтэй тохиолдлоос коронавирус илрээгүй

29/03/2020, 18:13

Д.Нямхүү: Стамбул-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгээр ирсэн НЭГ хүнээс коронавирусийн халдвар илэрлээ

26/03/2020, 16:43

"Тусгаарлалтын байранд байх хугацааг 21 хоног болголоо"

26/03/2020, 16:38

Сурагчдын 69 хувь нь теле хичээлээ үзэж байна

26/03/2020, 16:36

Сүхбаатар сум хязгаарлалтын дэглэм тогтоолоо

26/03/2020, 16:35

Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар зарим орны Элчин сайд нарыг хүлээн авч уулзлаа

26/03/2020, 16:34

Монгол Улс ойрын хугацаанд 750 иргэнээ эх орондоо авчирна

26/03/2020, 16:33

АНУ-д 18-34 насны залуучууд олноор COVID-19 халдвар авч байна

25/03/2020, 11:47

Токиогийн Олимпыг 2021 оны зун зохион байгуулахаар боллоо

25/03/2020, 11:28

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

9/10/2018, 12:01

26/09/2018, 10:41

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

Гамшиг осол тохиолдсон үед Ард иргэдийн ирэх “Түр Цугаларах Талбай”-д

25/04/2019, 16:13

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Бэлтгэл хошууч генерал Б.Баярмагнай: Медальон дурсгах нь цэргийн салбарт ихээхэн хөгжсөн соёл

15/03/2019, 12:37

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

Монгол, Их Британи улсын далбаатай галт тэрэг аялалд гарав

19/02/2019, 15:55

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

Хоккайдо: Монголын өсвөрийн гэрэл зурагчид тэргүүллээ

8/08/2019, 16:13

АНУ-ын шийдвэртэй холбоотойгоор алтны ханш буурч, нефтийн ханш өслөө

14/08/2019, 15:22

Уран уургач, бугуйлчдын тэмцээнээс....

27/02/2019, 17:25

????? ????????? SpaceX ????????? ????? ??????? ?????

19/09/2018, 11:38

9/10/2018, 12:01

Миний харсан Энэтхэгчүүд

13/03/2019, 09:42

Үндэсний сэтгүүл зүй үүсэж хөгжсөний 106 жилийн ойн баярын өдөр

6/03/2019, 17:04

Г.Батхүү агсаны амь насаа алдсан Төрийн ордны газар

22/05/2019, 14:51

Хэвлэл мэдээллийн салбарын гэрэл зурагчид үзэсгэлэнгээ нээв

25/03/2019, 09:25

Жүжигчин М.Макконахи Техассын их сургуулийн профессор болжээ

30/08/2019, 13:22

“Хүний эрх, эрх чөлөө" шог зургийн үзэсгэлэнгийн нээлт боллоо

17/12/2019, 14:42

26/09/2018, 10:41

"Монголыг чиглэсэн 100 мянган жуулчин агаарын тээврээс болж аяллаа цуцалдаг"

22/04/2019, 15:55

???? ?????????? ?????

3/01/2019, 19:25

Уяачдад Монгол Улсын цол хүртээв

3/02/2019, 14:32

Гайхамшигт Антрактид Девен Строссын нүдээр

21/02/2019, 10:18

?.???????? ?????? ?????? ??????? ??????????? ???-?? ?????? ?????? ???????

21/09/2018, 13:45

Б.Баярсайхан: Байгууллагууд дэргэдээ цэцэрлэг байгуулахад төр хувьсах зардлыг нь даана

12/08/2019, 19:11

Эзэмшлийн газар дээрээ автомашин худалдаалж буй 15 ИААНБ-ын газар эзэмших эрхийг цуцаллаа

30/08/2019, 12:46

Өсвөрийн шатарчдын улсын аварга багаар Хэнтий аймаг шалгарлаа

6/03/2019, 11:03

ЦАГИЙН САЛХИ СЭВЭЛЗҮҮЛСЭН "ЦАГИЙН ЗӨРҮҮ" ФОРУМ

17/04/2019, 12:19